[Mariki fɛɛrɛ] Makro-nivo ka kan ka to a nɔɔ na. Kɛnɛma sugu be to ka yɛlɛma ka kɛɲɛ ni Fed ka tɔnɔ hakɛ yɛlɛmani ye{{2} Lusitɛmu fɛnw ka teli ka tugu yɛlɛmani kɔ, ani sugu be don dusukunnakow la, a be to ka dɔgɔya tuma bɛɛ . Bankiba be juru di banki fitininw ni cɛmancɛw ma, ani jamana ka politiki . k’a to bon kɛrɛnkɛrɛnninw ka se ka kɛ poroze faaba ye ani kapitali ye k’a yira ko wariko suguw ni juru yiriwali politikiw donna kɛnɛ kan. A be miiri ko sugu surun miiriya bena to ka labɛn. Walima yɔrɔ ka kan ka dan, nka yɔrɔ ka kan ka danbɔ ka tɛmɛ, nka yɔrɔ ka kan ka danbɔ ka tɛmɛ. A ka kan ka kɛ ko waritigiw minw b’u sen don yɛlɛmani na, olu ka kan k’u janto u ka bɔnɛw la minw be to ka jɔsi ani ka bɔnɛ u la.
[Rubber] Duniɲa kuru bɛɛ ka pɔɔti danniyɔrɔ y’a daminɛ ka caya saan 2005, ani a y’a yɛlɛma 2011. Saan 2016 kɔnɔ, yɔrɔ min tun be danbɔ, o tun be yɔrɔ kelen na. Ka bɔ o jatebɔ la, {4} ye fɛn ye min be sɔrɔ, ani a be miiri ko yɔrɔ dɔ bena sɔrɔ min be daminɛ saan 2019 kɔnɔ . ka bɔ fɛnw la minw be kɛ ni pɔɔti ye, ani ɲɛnamaya ka gwɛlɛ kosɔbɛ, ani ɲɛnamaya ka gwɛlɛ kosɔbɛ sabu durian ka tɔgɔba sɔrɔli Sinuwaw ka sugu la, sɔngɔw be to ka caya saan tɛmɛninw na, ani sɛnɛkɛla caaman minw be Tayilandi jamana na, olu labɛnnin lo ka pɔɔti yiriw ni yiriw labɛn kokura. A be se ka kɛ ni fɛnw ye minw be se ka nɔgɔ ni yɔrɔ jalenw ye ɲinan daminɛ na, o be dɛmɛ barikaman don pɔɔti la ni pɔɔti ye. ka taga san sɔngɔ la min ka ca ani sɔngɔ dɔgɔman, Azi woroduguyanfan ka pɔɔti baarakɛyɔrɔ ka baara be nɔgɔya, ani nɛgɛbɔyɔrɔ caaman be yen minw be banki kɔnɔ. O la, Sinuwaw ka sokɔnɔ tɔrɔsiw ka ca, ani jamana wɛrɛw ka feereli be tunu ni yɛlɛmani fila ni jago ye{{12} Rubber ɲinini ye min be kɛ Erɔpu jamanaw na ani Etazini jamana na, o ye yiriwali hakɛ dɔgɔya, ani sugu minw be yiriwara Azi woroduguyanfan na, olu ye nɛgɛ ɲini k’a sababu kɛ izinibaara ye. O bɛɛ la, nɛgɛ ɲini fan basiginin lo diɲɛ PIB kan, ani a bena to ka yiriwali sabati teliya la wagatijan kɔnɔ. Nɛgɛw ka fɛnw bɔli sariyaw be dantigɛ, a ka ca a la, saan 8 ye izini ka sɔngɔko ye. dɔɔni ka tɛmɛ ɲinini yiriwali kan, nka a bɛɛ la, ka bɔ kojuguba dɔ la, a sɔrɔli n’a ɲinini be kɛ cogo bɛnnin na.